آقای دکتر حشمت ميهمان ما بودند و در نشستي صميمي با ايشان گفتگويي انجام داديم كه چكيدة آن از نظرتان مي‌گذرد.

ايشان سرگروه فلسفة وزارت، عضو دفتر تأليف و سازمان پژوهش هستند.

اصغري: آقاي دكتر از كتب جديد چه خبر؟ كار به كجا رسيده؟ چقدر بايد منتظر باشيم؟

دكتر حشمت: راهنما تدوين شده و به اعتبار بخشي داده شده و در مراحل انتهايي است كه پس از تصويب و اصلاحات و اعمال آنها وارد بحث تأليف خواهيم شد كه خودش داراي مراحلي است. پس از تأليف هم شايد مشكلاتي داشته باشيم . . .

اصغري: آقاي دكتر چقدر طول مي‌كشد؟

دكتر حشمت: حداقل دو سال.

اصغري: البته ما نظرات همكاران را كه در طول چند سال جمع شده بود، تنظيم كرديم و به صورت پيشنهادهاي جامع طبقه بندي شده خدمت شما ارسال كرديم كه انصافاً پاسخ مثبتي هم داديد. محور نظرات پيشنهادي عمدتاً عبارت بودند از: مسئلة ساعات دروس، محتواي كتب، تعميم دروس به تمام رشته‌ها، قرار دادن منطق در سال دوم متوسطه، ظاهر گرافيكي و بعد زيبايي شناختي  صفحات كتب و . . . آيا اين موارد لحاظ خواهد شد؟

دكتر حشمت: ما پيشنهاد كرديم ولي دست ما نيست. اينها را بايد شوراي عالي آموزش و پرورش تصويب كند. تا جايي كه در اختيار ما بود اين فببل موارد را در برنامه گنجانديم.

اصغري: و حالا يك سؤال علمي. بحث «كلي و جزئي» مشكلاتي دارد. در تمرينها مواردي مثل: بنيانگذار جمهوري اسلامي ايران، خورشيد منظومة شمسي، و برخي اسامي(فرشته، و . . . ) متنازعٌ فيه است. البته مي‌دانيم كه تمام مفاهيم كلي‌اند و جزئيت و تشخص به وجود است ولي در هر صورت مفاهيمي داريم كه بيش از يك مصداق نمي‌تواند داشته باشد. لطفاً در اين مورد توضيح بدهيد.

دكتر حشمت: كليات همانmyth ها هستند كه فلسفي شده‌اند. پرسش ما اين است كه وجه تمايز مفهوم كلي و جزئي چيست؟ جزئي و كلي نزد منطق دانان مسلمان عارض با مفهوم است. ابن سينا در اشارات مي‌گويد: ميان جزئي و كلي تقابل وجود دارد. اگر چيزي جزئي باشد ديگر كلي نيست و بالعكس. اگر نفس تصور مفهوم مانع از شركت غير باشد اين جزئي است و الّا كلي. بحث اين نيست كه در خارج مصداق داشته باشد يا نه. مثلاً در مورد «مولود كعبه» يا «تنها مولود كعبه» چه بايد گفت؟ در اين مورد علي(ع) تداعي مي‌شود. ولي نمي‌توانيم اين را جزئي بگيريم. كسي كه حضرت علي(ع) را نمي‌شناسد، جزئي بودن آن را درنمي‌يابد. «بنيانگذار جمهوري اسلامي» هم كلي است. خيليها ممكن است مصداق را ندانند. از نظر صدرا اصلاً يك مفهوم را هر قدر مقيد كنيم باز هم كلي است . . .

امامعلي‌زاده: آيا فصل جداكنندة يك ماهيت از ماهيت ديگر است يا چند ماهيت از چند ماهيت ديگر؟

دكتر حشمت: فصل تعين بخش است. و نوعي را از نوع ديگر جدا مي‌كند. اجازه بدهيد چند اصطلاح را كه در اين بحث مفيد است خدمتتان عرض كنم.

فرد = طبيت(كلي) + عوارض مشخِصّه

تعين: ميز دو مفهوم از هم.

تشخص: تميز دو مفهوم جزئي يا دو فرد از هم.

جوهر كلي‌ترين مفهوم است. جوهر را تعين مي‌دهم مثلاً: جوهر جسماني.

اصغري: آقاي دكتر امروزه بحث از «فلسفه براي كودكان» مي‌شود. با توجه به اينكه فلسفه در واقع از سطح رشد ذهني كودكان فاصله دارد، اين كودكانه كردن فلسفه، مسخ آن نيست؟

دكتر حشمت: اين بحث در وزارتخانه مطرح است. البته اين بحث در تمام دنيا مطرح است و از امريكا شروع شد. پروفسور ليپمن گفته: دانشجويان نمي‌توانند منطق فكر و استدلال كنند. ديدم تنها راهش اين است كه از كودكي در اين راه تلاش كنيم. بر اين اساس طرحي ريختم كه از طريق فلسفه قوام عقلي براي افراد جامعه ايجاد كند. در آمريكا اين مسئله بيشتر مشهود است. آنها پراگماتيست‌اند. بعد از آمريكا و آقاي ليپمن اين بحث رفت به اروپا و مركزش هم در بلژيك است. ما هم اين بحث را مطرح كرده‌ايم. سازمان پژوهش هم با پژوهشگاه علوم انساني در اين زمينه در ارتباط است كه نظارتي هم از اين به بعد داشته باشيم. امروزه نياز فلسفه را در غرب زياد احساس مي‌كنند. بر خلاف گذشته، امروزه وضعيت بحراني است. آنها فلسفه را به جاي دين مطرح مي‌كنند.

در نشست صميمي سرگروه با دبيران محترم

نواحي پنجگانة تبريز

در مورخة 13/6/85

در مدرسة راهنمايي خيام

U     آقاي ملكيان دبير محترم ناحيه 1: اي كاش تعيين سرگروه استاني انتصابي نبود. در استان افراد فاضل و كارآمد فراوان‌اند. اگر تعيين سرگروه انتخابي مي‌شد، از وجود اين قبيل افراد فرهيخته هم استفاده مي‌شد. البته شما براي ما عزيز هسيتد، ولي ما در اين دو سال يك بار هم شما را زيارت نكرديم. گويي بين ما ديوار بلندي كشيده شده بود.

O     اصغري: نمي‌دانم قانون در مورد تعيين سرگروه استان چه مي‌گويد. در هر صورت فعلاً كه انتصابي است و «قرعة فال به نام من ديوانه فتاده است». و اما در مورد نبود ارتباط، انصافاً حق با شماست. ولي باور بفرماييد در اين مورد لااقل از جانب بنده تعمدي در كار نبوده است. دأب من اين است كه در قبال منتقدين از خودم دفاع نكنم. من خيلي دير به اهميت ارتباط حضوري پي‌بردم و تاوانش را هم پرداختم. البته سال اول با گردهمايي سرگروههاي نواحي و مناطق موافقت نشد و اوايل سال دوم هم كه با دعوت سرگروههاي نواحي و مناطق به گردهمايي، خواستم اين ديوار حائل في مابين خودمان را خراب كنم و سرگروههاي محترم نواحي دعوت بنده را نپذيرفتند، ارتباط ما به تأويق افتاد.

U     آقاي صمداني سرگروه محترم ناحيه 3: برخي كارها مثل همايش و غيره كار زياد مي‌برد. در صورت امكان يك عضو ديگر بگيريد.

O     اصغري: اين شدني است و گاهي احساس مي‌كنم خيلي كار روي سرم ريخته است.

U     آقاي علّي سرگروه محترم ناحيه 1: سعي كنيد در برنامة امسال گردهمايي و همايش بگنجانيد. ضمناً در صورت امكان نامه‌اي نوشته شود براي نواحي جهت سازماندهي تخصصي.

U     آقاي حسيني دبير محترم ناحيه 4: در اثر تعامل بيشتر دستاوردهاي بيشتري خواهيم داشت و در نتيجه كيفيت كار بالا خواهد رفت.

U     آقاي جاملو سرگروه محترم ناحيه 4: آقاي اصغري گزارش بدهيد ببينيم در اين مدت دو سال كجاها رفتيد براي بازديد. اوضاع چطور بود؟ در بسياري از مدارس كه ما مي‌رويم با مشكلات عديده‌اي مواجه مي‌شويم. مشكل عدم تخصص، نداشتن مهارت و روش تدريس و ارزشيابي و . . .

O     اصغري: متأسفانه تا حال امكان بازديد از خارج از تبريز فقط براي رشته‌هاي علوم پايه فراهم شده ولي براي ما يك مورد هم پيش نيامده است. در تبريز هم كه بازيدهاي ناچيزي داشته‌ايم، امكانات در اختيارمان گذاشته نشده و اتومبيلهاي همكاران استفاده كرديم. اين مشكلات به هر دليل كمابيش هست بايد ببينيم از چه راههايي مي‌توان بر اين مشكلات فائق آمد.

U     سركار خانم اسلامي: به نظر من همايش، گردهمايي و هر گونه نشست علمي را بي‌تكلف و بي‌هيچ مؤنه‌اي خودمان مي‌توانيم اجرا كنيم. چرا اينقدر براي خودمان سخت مي‌گيريم و كار را طاقت فرسا مي‌كنيم.

O     اصغري: احسنت. بنده اين همه زور مي‌زنم كه همچو چيزي بگويم ولي راستش جرأت نمي‌كنم. آيا همايش و . . . بايد حتماً پر طمطراق باشد؟ بنده معتقدم ما بايد به روشهاي ساده، غيررسمي و عشقي و با تكيه بر تواناييهاي خودمان روي بياوريم. اينطوري خيلي كارها مي‌توانيم بكنيم.

U     آقاي امامعلي‌زاده، سرگروه محترم ناحيه 5: آقاي اصغري در ناحية 5 همه گونه امكانات هست. با مسئولين هم تعامل خوبي داريم. مشكل اين است كه ارتباط ما با شما قطع است. هيچ كدام شماره تلفن همديگر را نداريم. ما اطلاعيه داديم براي همايش ولي در اثر اطلاع رساني ضعيف هيچ اثري براي ما ارسال نشد.

در مورد محفل فلسفي هم عرض كنم كه تشكيل اين محفل هيچ مشكلي نداريم. همكاران مي‌توانند تشريف بياورند به آدرس:

خ. امين ـ نرسيده به ترمينال قديم ـ جنب پاساژ ولي عصر ـ پلاك 76 ـ آموزشگاه تعمير تلفن همراه ـ شماره تلفن: 5548722

O     اصغري: ولي من فكر مي‌كنم هر دوي ما شماره همديگر را داريم. اطلاعية شما را هم اگر مي‌ديدم استقبال مي‌كردم. در مورد پيشنهاد محل محفل هم بنده كه موافقم. توليت اين كار هم به عهدة شما. هر وقت مصلحت ديديد زنگ بزنيد انشاء الله مي‌آييم.

U     سركار خانم برون بري دبير محترم ناحية3: به نظر من بهتر است به مسئلة دانش افزايي اهميت بيشتري‌بدهيم. در اين مورد مشكل ما منابع است.

O     اصغري: حق با شماست. اتفاقاً مسئلة دانش افزايي، تقويت علمي و بازآموزي در سرلوحة برنامه‌هاي ماست. منتهي كار ما بيشتر بسترسازي و اطلاع رساني است.. همكاران خودشان بايد بروند دنبال پيداكردن منابع. در ناحيه مي‌توانيد مجموعه‌اي تشكيل بدهيد. در پژهشكدة استان هم منابع بدرد بخوري براي رشتة فلسفه وجود ندارد.

U     آقاي عبدي دبير محترم ناحيه 3: قبلاً براي تشويق همكاران به فعاليت بيشتر در گروههاي آموزشي 2 ساعت اضافه كار منظور مي‌شد، ولي الآن مثل اينكه خبري نيست. بنا بر اين بيش از اين نبايد انتظار داشت.

U     سركار خانم عباسزادگان دبير محترم ناحيه 3 و عضو گروه جديد در استان: مي‌توانيم به جاي همايش رسمي پر هزينه و پر دردسر، به نشستهاي علمي 2 ساعته با حضور اساتيد دانشگاهها اكتفا كنيم. ضمناً يكي از راهها براي تشكيل كتابخانه، اهداي كتاب از طرف همكاران است.

U     سركار خانم عباسيان دبير محترم ناحيه 1: هماهنگي شود دبيران محترم در روزهاي كاري سرگروه استان كلاس نداشته باشند.

O     آقاي صمداني: اين اصلاً شدني نيست. برنامة درسي مدرسين فلسفه و منطق خيلي پراكنده و ناجور است.

U     سركار خانم افسري دبير محترم ناحيه 4: به نظر من بايد كتابهاي درسي بررسي شود و نيز وزانت علمي نشرية حكمت بيشتر شود.

O     اصغري: بررسي كتب فعلي تا زماني كه كتب جديد نيامده همچنان مفيد است. در مورد نشريه بايد بگويم فلسفة وجودي آن اين است كه اطلاع رساني و بسترسازي كند. چكيدة مقالات را مي‌توانيم در آن درج كنيم ولي اگر مفصل باشد لطف كنيد با ديسكتش براي ما بفرستيد تا در وب سايت گروه بگذاريم. درج مقالات شما هر چقدر هم كه مفصل باشد هيچ محدوديتي ندارد.

U     سركار خانم محبوبي دبير محترم ناحيه4: دليل اينكه فعاليت علمي نمي‌كنيم اين است كه منابع لازم در اختيار نداريم و وقت و فرصت كافي هم براي اين كارها نداريم.

O     اصغري: در واقع مشكل اصلي اين است كه ما مديريت زمان نداريم، پويايي علمي خود را از دست داده‌ايم، در زندگي خود جايگاهي براي فعاليتهاي علمي خود قائل نيستيم. به همكاران توصيه مي‌كنم كتاب مديريت زمان را مطالعه كنيد.

U     آقاي نوروز دبير محترم ناحيه 5: پيشنهاد مي‌كنم براي نشرية حكمت صفحه‌اي باز كنيد به نام فرزانگان آذربايجان و حكماي اين ديار را معرفي كنيد، مثلاً زنوز مرند حكماي بزرگي داشته.

O     اصغري: انشاء الله صفحه‌اي به اين نام باز مي‌كنيم. پس اول شما خودتان دست به كار شويد و تحقيق را شروع كنيد.

U     آقاي عطايي دبير محترم ناحيه 5: ظاهر كتب جديد بايد عوض شود. كتابهاي فعلي تماماً نوشته است و از تصاوير جذاب خبري نيست. پيشنهاد كنيد كتب جديد فرهنگ اصطلاحات هم داشته باشند.

O     اصغري: انشاء الله كه كتب جديد از هر جهت وضعيت مطلوبي خواهند داشت. در مورد فرهنگ اصطلاحات اتفاقاً در جزوة برنامة درس منطق اشاره‌اي شده بود.

U     سركار خانم مشكاتي دبير محترم ناحيه 3: اگر در انتصاب مشكلي هست در انتخاب هم هست. اتفاقاً بسياري از انتخابات به ابتذال كشيده مي‌شود. مهم عملكرد شخص است. چه كار داريم به انتخاب يا انتصاب. ما كتابي صد صفحه‌اي داريم به نام فلسفه در اينترنت كه بسيار مفيد است. بد نيست از اين كتاب هم استفاده شود.

U     سركار خانم شيرازي دبير محترم ناحيه 3: تجربه نشان داده كه كتب جديد اشكالات فراواني مشاهده مي‌شود كه معمولاً يكي دو سال طول مي‌كشد تا اصلاح شود. از دفتر تأليف بخواهيد پيش نويس كتب جديد را قبل از چاپ نهايي جهت اصلاحات بفرستند.

O     اصغري: حالا ديگر مثل گذشته نيست. در مورد دين و زندگي پيش دانشگاهي پيش نويس فرستاده شده بود. در مورد فلسفه هم مطمئناً اين كار صورت خواهد گرفت.

U     آقاي عباسي دبير محترم ناحيه 2: پيشنهاد بنده اين است كه هر چه زودتر محفل فلسفي را راه بيندازيد.

U     آقاي خاكپور دبير محترم ناحيه 1: پيشنهاد كنيد در كتب درسي جديد منابع اينترنتي معرفي شود.

U     آقاي سلامي دبير محترم ناحيه 1: تشكيل انجمن علمي دبيران فلسفه و منطق استان همانند رشته‌هاي ديگر كه در اين مورد اقدام كرده‌اند، از جمله انجمن علمي دبيران عربي در استان تشكيل شده و اقدام به عضو گيري نموده‌اند، و بدين روش بهتر مي توان مشكلات موجود در درسهاي منطق و فلسفه را تا حدي حل كرد.

با تشكر از زحمات شما همكار بسيار دلسوز

O     اصغري: با توجه به تذكرات و تأكيدات  بسياري از همكاران فكر مي‌كنم تشكيل انجمن يك شاه كليد است. بنده حتماً با تمام ظرفيت در جهت تحقق اين امر تلاش خواهم كرد. اميدوارم نتيجه بگيرم.

U     سركار خانم زينالي: به نظر من اين حرفهايي كه گفته شد بيشتر در حال و هواي سنت بود. بهتر است به روز باشيم و به كتابهاي الكترونيكي، نرم افزار و . . . بينديشيم.

U     سركار خانم فرجيان دبير محترم ناحيه1: بهتر است . . . سالي حداقل كساني كه اطلاعات زيادي دربارة فلسفه و منطق از اينترنت كسب مي‌كنند، بصورت يك پيك يا مجله در اختياز مدارس قرار دهند تا آنهايي كه نمي‌توانند از اين وسيله استفاده كنند يا در اختيار ندارند، استفاده نمايند. همين كار شما يعني نشر مجلة حكمت خيلي مفيد است. از زحمات شما تشكر داريم. اميد كه اين كارها و زحمات شما هر موقع كه چاپ شد در اختيار ما قرار گيرد. حتي اگر با هزينه باشد ارزش زيادي دارد.

سرکار خانم عباسزادگان: با عرض سلام مجدد در صورت امكان براي حيطه ها و آشنايي دقيقتر در مورد نحوه‌ي طراحي سؤال كلاس ضمن خدمت گذارده شود. با تشكر و اعتذار

كاظم اصغري: اگر سرگروه محترم پيگير باشند كلاسي به همين عنوان مي‌توان برگزار كرد. در برخي نواحي اين كار شده است.

آقای ميرخليل يوزباشی: همكاران فرزانه در درس دهم از منطق مي توانند نمونه هاي مختلفي از تمثيل و حجت از لابه لاي تمثيل هاي قرآني و يا ادبيات غني ايرانمان به دانش آموزان بيان نمايند و يا به بعنوان تكليف دانش آموزان را ارجاع بدهند به كتابهايي كه در آنها ضرب المثل و يا احتجاج است. با تشكر فراوان از سرگروه محترم استان جناب آقاي اصغري

کاظم اصغری: همکاران ارجمند نواحی و مناطق! آيا بهتر نيست فاصله‌های موهوم را با گفتگوی رو در رو پر کنيم و ...؟ همديگر را عليرغم اختلاف عقيده و سليقه تحمل کنيم و مصلحت گروه فلسفه را ارجحيت دهيم.

ايميل بنده:kaazimasghari@yahoo.com                 

آقای عزيزی سرگروه محترم شهرستان پاوه: با عرض سلام و خسته نباشيد به شما همكار محترم آقاي اصغري. وبلاگ پربار و غني داريد كه نشان از همت و تلاش شماست سري به وبلاگ ما هم بزنيد و نظربدهيد و راهنمايي بفرماييد 

جناب آقاي اصغري سلام و خسته نباشيد از راهنمايي شما سپاسگزارم و از اينكه به وبلاگ گروه ما لينك داده ايد متشكرم. مي‌خواستم بدانم آيا ممكن است كه نسخه اي از نشريه حكمت و سي دي آموزش فلسفه را براي گروه فلسفه پاوه بفرستيد

كاظم اصغری: و عليک سلام. چرا ممکن نيست! آدرس دقيق بفرستيد برايتان ارسال می‌کنم.

 آقای زينالی دبيری از ناحيه‌ی۵: مو ضوع در باره ی ايجاد مسابقه ی پژوهش و تحقيق برای دانش آموزان: در زمينيه ی داستانهای فلسفه و سر گذشت فيلسوفان و گذری کوتاه بر نظرات آنهاو مقايسه تفکر آنها و سا ختن تفکر جديد در بين دانش آمو زان در رابطه با بينش فلسفی

سركار خانم ميترا عباس زادگان: با سلام و آرزوی توفيق از خداوند منان برای شما. اميدوارم اين حرکت نو(راه اندازی وبلاگ محفل فرزانگان استان آذربايجان شرقی) سبب همدلی بيش از پيش همکاران فرزانه و آشنايی با همکاران اصحاب قلم در سراسر استان گردد. با روحيه‌ی تلاشگری شما يقيناْ اين مهم حاصل خواهد شد.

 آقاي ميرخليل يوزباشی: در سالی که شعار آموزش و پروش بهره گیری از روش تدریس فعال و ارتقاء کیفیت است، بهتر است همکاران ارجمند بیش از پیش به استفاده از روشهای تدریس فعال و گروهی و همچنین تحول در طراحی سؤال عنایت داشته باشند. با ایجاد این وبلاگ ارزشمند حلقه‌ی ارتباطی گروه کامل شد چرا که قبلاً نشریه و لوح حکمت را داشتیم و اینک وبلاگ فرزانگان. از زحمات شما برادر ارجمند تقدیر و تشکر می‌نماییم. برای اينکه همکاران بتوانند بيشتر و بهتر از اين سايت استفاده کنند لازم است در وحله‌ی اول اطلاع رسانی صورت گيرد و در صورت امکان از طريق ايميل همکاران در جريان آخرين فعاليتهای گروه قرار گيرند. 

ايميل بنده:                   argun_yuzbashy@yahoo.com

کاظم اصغری: بله به همين دليل هم در حکمت(۲) از همکاران خواسته‌ايم در صورت تمايل آدرس ايميل خود را برای ما ارسال نمايند و نيز به هر کس که می‌رسيم آدرس ويلاگ گروه را می‌دهيم تا شايد ارتباط انترنتی ما رونقی بگيرد. انشاء الله.

آقاي سيد احمد صمدانی(سرگروه محترم و فعال و فداکار ناحيه‌ی سه): بدون انجام کارهای خود جوش نمی شود کاری از پيش برد(در مکالمه‌ی تلفنی که در مورخه‌ی ۱۰/۱۰/۸۴ داشتيم).

• كتب درسي كي تغيير مي‌كند؟ تكليف ما با كتب درسي روشن نيست.
• متن كتاب مشكلاتي دارد و دانش آموزان هم رغبتي به مطالعه‌ي كتاب ندارند.
• كتاب «فلسفه‌ي پيش دانشگاهي» بسيار دشوار است و بعضي قسمتهاي آن براي خود ما حل نشده است. مطالب كتاب بسيار انتزاعي است و ما در انتقال آن به ذهن دانش مشكل داريم.
• فيلمبرداري از تدريس همكاران حركت خوبي بود و بهتر است ادامه داشته باشد.
• در رشته‌ي ما كمبود وسايل آموزشي زياد است.
• قسمتهاي مربوط به زندگينامه‌ها در كتاب پيش دانشگاهي بهتر است تدريس نشود چون در اين درس با كمبود وقت مواجهيم.
• تلفيق امتحان كتب فلسفه و منطق سوم مشكل ساز است.
• تكرار درسها يك ضرورت است. با يك بار بحث و گفتگو كار درست نمي‌شود.
• قبل از تأليف كتب درسي جديد، قبل از اينكه كار از كار بگذرد، بايد مشكلات كتب درسي را منعكس كرد و پيشنهادهاي لازم را ارائه نمود.
• چرا همايش برگزار نمي‌كنيد؟
• ما كه مي‌گوييم منطق روش صحيح انديشه را مي‌آموزد، آيا دانش آموزان رشته‌هاي ديگر نيازي به يادگيري روش صحيح انديشه ندارند؟ دانش آموزان رشته‌هاي تجربي و رياضي كه مستعد‌ترند.
• روش همياري و گروهبندي و . . . ديگر خيلي ايده‌آل و خيالي است.
• از فصلنامه‌ي انديشه چه خبر؟

سخنان سرگروه

o    عزيزان توجه داشته باشند كه اين جلسات في نفسه مفيد‌اند. ما نظرات شما را در رسانه‌هاي گروه خود منعكس خواهيم كرد. ما نيازمند تبادل افكار و تجاربيم. بايد با هم بجوشيم. بيشتر بايد روي خودمان حساب كنيم. همه چيز خودمان هستيم. معلم اكسير اعظم است.

o        برخي مشكلات درسي در پرتو احاطه‌ي علمي حل مي‌شود و برخي ديگر بواسطه‌ي هنر تدريس.

o    بطوري كه آقاي حشمت مي‌گفتند، سال آينده كتاب آماده مي‌شود. يك سال بصورت آزمايشي تدريس مي‌شود و سال بعد كشوري.

o    مشكلات متن كتابها را بايد براي دانش آموزان حل كنيم. روخواني كتاب هم حدالامكان بهتر است انجام گيرد. دانش آموز بلاخره بايد با متن كتب درسي درگير شود. ترغيب دانش آموز ديگر بستگي به هنر معلم دارد.

o    تهيه‌ي مثالهاي متعدد براي مباحث انتزاعي فلسفه نيز پروژه‌اي است كه همگي بايد روي آن كار كنيم.

o    مسئله‌ي فيلمبرداري را سعي مي‌كنيم به عنوان يك برنامه دنبال كنيم. منتهي باز هم مستقلاً و به صورت خودكفا. وگرنه دچار اما و اگرهاي متعارف خواهيم شد و كارها پيش نخواهد رفت.

o        از قديم و نديم گفته‌اند: الدرس حرف و التكرار الف.

o    مشكلات و نواقص، بايدها و نبايدهاي كتب درسي درد كهنه‌اي است كه مي‌توان ادعا كرد ناگفته‌اي ندارد. خوشبختانه تمامي پيشنهادات و انتقادات را از سالها پيش جمع كرده و طي دو نامه به گوش وازارتي‌ها رسانيده‌ايم. پاسخ هر دو نامه را هم دريافت كرده‌ايم.

o    همايش ناحيه‌ي3 تجربه و محكي بود. اگر قرار باشد همايشي برگزار كنيم بايد همايش ناحيه3 را كالبدشكافي كنيم و . . . امسال در برنامه‌ي ما گنجانده نشده. دوستان سازماني بيشتر به همايش دانش آموزي اعتقاد دارند ولي ما به همايش دبيران و آن هم با چند و چونهاي ويژه.

o    دانش آموزان علوم انساني كه غالباً وضع درسي خوبي ندارند بايد اجباراً فلسفه و منطق بخوانند و دانش آموزان تجربي و رياضي كه مستعد و اي بسا علاقمند و نيازمند اين دروس اند بايد از اين دروس محروم باشند. اين پيشنهاد را ما به سمع وزارتيها رسانده‌ايم و آنها هم پذيرفته‌اند ولي ظاهراً بايد تصويب شود. آنها هم منتظرند كه تصويب شود. ما گفته ايم اولاً اين دروس يا عمومي كنيد يا اختياري. و ثانياً به فكر تأمين نيروي انساني زبده و متخصص باشيد.

o    آقاي يوزباشي در در مدارس پسرانه‌ي مرند روش فعال گروهي را آزموده و نتيجه‌ي خوبي گرفته‌اند. اميدوارم ايشان اين تجربه‌ را به تفصيل در اختيار همكاران قرار دهند. ايشان از يك راه طي شده صحبت مي‌كنند، ولذا اين تجربه‌ها بايد ارزشمند باشد. بهتر است از برخورد پروتستانتيستي پرهيز كنيم و قبل از مواجهه‌ي عملي قضاوتي نكنيم. ممكن است برخي مخالفتها از سر عافيت طلبي باشد. مهم اين است كه از روش فعال استفاده كنيم به هر شكلي كه صلاح بدانيم: پرسش و پاسخ(ديالكتيك سقراطي) و . . .

o    فصلنامه‌ي انديشه هنوز نرسيده. هر وقت برسد خدمتتان ارسال مي‌كنيم. بارها کتبی و شفاهی درخواست کرده ایم که سهمیه ی ما را لااقل 50 جلد بکنند. امسال هنوز نفرستاده اند. در این مورد با آقاي بسيج تماس مي‌گيرم.