شيوهنامهي تصحيح املاي فارسي در تمامي مقاطع تحصيلي
الف - يك غلطي ها و نيم غلطي ها
|
عناوين غلطهاي املايي |
نيم غلطي |
يك غلطي |
ملاحظات |
|
الف- انتخاب نابهجا
- انتخاب نابهجاي كلمه
- انتخاب بيش از يك شكل كلمه
- از قلم انداختن يك كلمه
- آوردن جانشين براي يك كلمه
- تغيير دادن كلمه
|
|
*
*
*
*
* |
- «سبر» به جاي «صبر» و «گل و خوار» به جاي «گل و خار»
- «سبر» و «صبر» با هم
- كلمهاي كه اهمّيّت و بار املايي دارد.
- كلمهاي كه اهمّيّت و بار املايي دارد.
- «غذا» به «قضا» تغيير يابد.
|
|
ب- حرف نادرست
- شكل نادرست حرف
- حرف اضافي يا حذف حرف
- دندانهي اضافي يا حذف دندانه
- نقطهي اضافي، كم يا نابهجا
- سركج اضافي يا حذف سركج
- كرسي نادرست همزه
- حرف كشيدهي نادرست
- ياي ميانجي اضافي يا حذف آن
- تغيير دادن حرف (به تبع واج)
- تغيير ندادن حرف (به تبعيت از عربي)
- تغيير دادن شكل حرف
- شكسته نوشتن حرف
|
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
* |
|
- «باـغ» به جاي «باغ» و…
- «بيانداخت» به جاي «بينداخت»، «علاقمند» به جاي «علاقهمند»
- «بسـبي» به جاي «بسي»، « صبحانه » به جاي صبحانه»
- «ياور» به جاي «باور»، «جنان» به جاي «چنان»، «تفت» به جاي «نفت»
- «عسگر» به جاي ««عسكر»، «جنكاور» به جاي «جنگاور»
- «مأثر» به جاي «مؤثّر»
- «
 » به جاي «سخن»
- «خانهيدار» به جاي «خانهدار»، «خانه احمد» به جاي «خانهي احمد»
- «پمبه» به جاي «پنبه»
- «اسمعيل» به جاي«اسماعيل»
- «شست» به معني عدد 60 به جاي «شصت» و…
- «
 » به جاي «براي» |
|
پ- نشانهي نادرست
- نشانهي اضافي، كم يا نابهجا
|
* |
|
- «گلاّب» به جاي «گلاب»، «ميايد» به جاي «ميآيد» و «متكا» به جاي «متّكا» و…
|
|
ت- انفصال نادرست
- انفصال «به» از فعل
- انفصال «كلمات تركيبي»
(منظور كلماتي است كه در هيچ يك از كتابهاي درسي موجود به شكل جدا ديده نشدهاند) |
*
* |
|
- «به رفت» به جاي«برفت»
- «به داشت» به جاي«بهداشت»
|
|
ث - كلمهي نادرست(فاقد ارزش املايي)
- كلمهي اضافي
- كلمهي محذوف
- جانشين كردن كلمهي ديگر
- تغيير دادن كلمه
- تكرار كردن كلمه
(اگر كلمهي مكرّر صحيح باشد، بار اوّل غلط محسوب نميشود ولي براي بار دوم و بيشتر در كلّ املا يك غلط محسوب ميشود) |
*
*
*
*
* |
|
- اضافه شدن مثلاً «مداد» به متن املا
-
- مثلاً «خويش» به جاي «خود» و ...
- مثلاً «پارسال» به جاي «پارسا» و برعكس (غلط سمعي)«دوست» و « دوست» باهم
- حذف شدن مثلاً «مداد»از متن املا
|
|
|
|
|
|
ب - موارد دو املايي
|
عناوين دو املايي |
مصوبه |
گونه ي ديگر |
دو املايي |
|
الف- اتّصال و انفصال
اتصال و انفصال «است، اند»
اتصا ل و انفصال پيشوند «به»
اتصا ل و انفصال «بي»
اتصا ل و انفصال «تر»، «ترين»
اتصا ل و انفصال «چه»
اتصا ل و انفصال «كلمات تركيبي»
اتصا ل و انفصال «كه»
اتصا ل و انفصال «ها»
اتصا ل و انفصال «هم»
اتصا ل و انفصال «به، مي» |
«معلم است، معلماند»
«به نام»، «بهخصوص»
«بيعلاقه»
«بزرگتر»
«چهقدر»
«فرهنگسرا»
«چنانكه»
«كتابها»
«همكلاس»
«به خانه ميرود» |
«معلمست، معلمند»
«بنام»، «بخصوص»
«بيعلاقه»
«بزرگتر»
«چقدر»
«فرهنگسرا»
«چنانكه»
«كتابها»
«همكلاس»
«بخانه ميرود» |
هر دو صحيح است
هر دو صحيح است
هر دو صحيح است
هر دو صحيح است
هر دو صحيح است
هر دو صحيح است
هر دو صحيح است
هر دو صحيح است
هر دو صحيح است
هر دو صحيح است |
|
ب- تغيير
تغيير واج |
خانهي علي
املاي فارسي، دانايي
|
خانه علي
املاء فارسي، دانائي
|
هر دو صحيح است
هر دو صحيح است
|
|
پ- حذف و اضافه
«رعايت نشانهگذاري»
|
«داناست، نيكوست» و…
«داود ، جست و جو » و…
«گفت: مي آيم» و… |
«دانا است، نيكو است» و…
«داوود ، جستجو » و…
«گفت مي آيم» و…
|
هر دو صحيح است
هر دو صحيح است
هر دو صحيح است
|
چند تذكّر:
1- هر مورد غلط در كلّ املا هر كلمه، تنها يك بار گرفته ميشود. مثلاً اگر صبر را سه بار سبر بنويسد يك بار غلط گرفته ميشود.
2- موارد دو املايي عمدتاً كلماتي است كه در كتابهاي درسي- و نه كتابهاي غيردرسي- به دو شكل ديده ميشوند و قرار است همهي آنها در آينده، شيوهي املايي واحدي داشته باشند؛ بنابراين، كاربرد بخش دواملايي دائمي نيست.
3- موارد كم يا زياد گذاشتن نقطه و دندانه در كلّ املا دو بار محاسبه خواهد شد.
4- موارد تشديد وسركج در كلّ املا تنها دوبار محاسبه خواهد شد.
